Heresy – kawa ziarnista Kolumbia Area 18 Experimental Washed Filter 252 g

Kraj: Kolumbia

Region: Cauca

Farma: Santa Barbara

Ocena w cuppingu: 88 / 100 pkt

Położenie upraw: 1850 m n.p.m.

Obróbka: Experimental Washed

O FARMIE I PRODUCENCIE KAWY

Mamy tu do czynienia z butikową, eksperymentalną farmą, którą odwiedziliśmy w sierpniu 2025. Należy ona do Banexport – firmy, która zajmuje się chyba wszystkim na całej długości lokalnego łańcucha: produkcją, eksportem, współpracą z mniejszymi producentami z regionu Cauca, a ponadto innowacjami i nowoczesnymi technologiami w produkcji kawy oraz processingu.

Hoduje się tu całą gamę najbardziej cenionych odmian botanicznych arabiki (geisha, pink bourbon, java, wush-wush czy laurina), na 14 hektarach, spośród których większość stanowi naturalny rezerwat przyrody z wytyczonymi ścieżkami ekologicznymi. Wiele endemicznych gatunków roślin i zwierząt składa się tu na niezwykle różnorodny ekosystem.

Pracownicy na Santa Barbara mogą liczyć na stabilne zatrudnienie cały rok, nie tylko w sezonie. Wszystko odbywa się tu formalnie, z pakietem socjalnym, ubezpieczeniem oraz stawką za pracę znacznie wyższą i bardziej sprawiedliwą w kontekście warunków, jakie zazwyczaj wciąż panują w krajach produkujących arabikę.

Co ciekawe, farma nie posiada swojej stacji obróbki, a cały proces, od fermentacji po suszenie odbywa się w… samym sercu miasta Popayan, stolicy regionu Cauca. I jest coś jeszcze. Jeszcze nigdy aż tak bardzo nie polecaliśmy zerknięcia w sekcję “O OBRÓBCE”.

O OBRÓBCE KAWY NA FARMIE

Zacznijmy od odmiany botanicznej. Kilka lat temu kilku producentów w Huila (departament w Kolumbii) odkryło, że część kawowców na ich plantacjach produkuje nietypowe owoce – wiśnie miały wyraźne, jasne, cienkie paski wzdłuż całego przekroju, a sam kształt ziarna był nieco wydłużony. Odseparowali więc ten intrygujący fenotyp od reszty tradycyjnego, czerwonego bourbona, by sprawdzić czy różnice będą odczuwalne również w filiżance. I były! Bourbon Rayado, bo tak nazwali varietal (dosłownie “paskowany bourbon”) cechuje się potencjalnie wyższą kompleksowością oraz charakterystyczną kwiatowo-ziołową warstwą.

Ze względu na świeże odkrycie, nie dysponujemy jeszcze żadnymi badaniami genetycznymi nad rayado. Jedni twierdzą, że to najpewniej naturalna mutacja klasycznego bourbona, inni – że to zmutowany pink bourbon, który posiada z kolei genotyp idący prostą linią do lokalnych odmian z Etiopii.

To teraz proces!

Odmiana Bourbon Rayado (Striped Bourbon), zbierana ręcznie, tuż po uzyskaniu przewożona w samochodzie-chłodni (sic!) do stacji Area 18, w centrum miasta Popayan. Kilogramowa próbka pobierana jest w celu wstępnej analizy, gdzie po uzyskaniu danych, takich jak koncentracja cukrów czy gęstość, następuje decyzja o finalnym procesie.

Owoce są czyszczone, sortowane, następnie przechodzą depulping (oddzielenie pestki od owocu) i trafiają do bioreaktora, który pozwala na pełną kontrolę procesu fermentacji i manipulację zmiennymi, jak temperatura, pH, ciśnienie, czy nasycenie tlenem. Ten ostatni stymuluje naturalnie występujące w owocach szczepy drożdży – w ciągu 48 godzin fermentacji drożdże te przekształcają cukry w prekursory aromatyczne, które odpowiadają za charakterystyczne nuty kwiatów i owoców, które drzemią w bourbonie rayado.

Po fermentacji kawa jest myta trzykrotnie.

Suszenie odbywa się mechaniczne, w zaawansowanej maszynie laboratoryjnej, która w kontrolowanym, równym, powtarzalnym procesie usuwa wodę z ziaren do precyzyjnie zaprogramowanej wartości. Trwa zaledwie trzy dni.

OPINIA ROASTER’A

Kawa w smokingu, i to takim od przedwojennego krawca fachury. Mam wrażenie, że wyciśnięto tu 120% z potencjału ziarna, jak i metody washed. Krystalicznie czyste, owocowe warstwy i definicja transparentności.